Regjistri i lëshimit dhe transferimit të ndotësve Agjencioni për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës

Çfarë është PRTR?

PRTR është një bazë të dhënash mjedisore e disponueshme publikisht që ofron të dhëna periodike dhe të besueshme mbi ndotësit potencialisht të rrezikshëm të lëshuar në ajër, ujë dhe tokë dhe transportuar jashtë vendit për trajtim ose asgjësim. PRTR përcaktohet nga një traktat ndërkombëtar (Protokolli PRTR) i miratuar në Konferencën e Pestë Ministrore “Mjedisi për Evropën” në Kiev në vitin 2003, në kuadër të Konventës së Aarhus, dhe nga Rregullorja (BE) 2024/1244 e Parlamentit Evropian dhe të Këshillit të 24 prillit 2024 për raportimin e të dhënave mjedisore nga instalimet industriale dhe krijimin e një Portali të Emetimeve Industriale. Qëllimi i Protokollit PRTR është të përmirësojë qasjen e publikut në informacion, i cili mund të lehtësojë pjesëmarrjen e publikut në vendimmarrjen mjedisore dhe të kontribuojë në parandalimin dhe reduktimin e ndotjes së mjedisit.

Databaza përfshin mbi 65 aktivitete ekonomike (sektori i energjisë, prodhimi dhe përpunimi i metaleve, industria minerare, industria kimike, menaxhimi i mbetjeve dhe ujërave të zeza, prodhimi dhe përpunimi i produkteve të letrës dhe drurit, prodhimi intensiv blegtoral dhe peshkimi, produktet shtazore dhe bimore nga sektori ushqimor dhe aktivitete të tjera) dhe 91 ndotës, si metalet e rënda, pesticidet, gazrat serrë, dioksina e kështu me radhë.Të dhënat e PRTR mund t’u ofrojnë politikëbërësve tregues kryesorë për të matur progresin në reduktimin e emetimeve të ndotësve, avancimin e qëndrueshmërisë dhe suksesin e ekonomisë së gjelbër. Qeveritë, akademia, institucionet kërkimore, publiku dhe bizneset mund të aplikojnë të dhënat e PRTR në zhvillimin e politikave dhe qëllimeve të tyre strategjike.

Elementet themelore të sistemit PRTR janë:

  • Një listë e kimikateve, grupeve të kimikateve dhe ndotësve të tjerë përkatës që lëshohen në mjedis ose transportohen jashtë vendit.
  • Raportimi sipas burimit të emetimit, duke mbuluar burimet pikë dhe jo-pike, aty ku është e aplikueshme (mund të përfshijë të dhëna mbi shkarkimet nga burime difuze, si bujqësia dhe transporti, dhe nga produktet e përdorimit përfundimtar),
  • Raportimi periodik (në baza vjetore),
  • Të dhëna të disponueshme publikisht.